سپتیک تانک

ماهیت اصلی سپتیک تانک؛ دستگاه تصفیه اولیه یا مخزن ذخیره؟

سپتیک تانک یکی از مهم ترین تجهیزات در سیستم های مدیریت فاضلاب به ویژه در مناطقی است که دسترسی به شبکه فاضلاب شهری وجود ندارد. بسیاری از افراد هنگام انتخاب یا استفاده از سپتیک تانک، این سؤال مهم را مطرح می کنند که ماهیت اصلی سپتیک تانک چیست؟ آیا می توان آن را یک مخزن ذخیره سازی فاضلاب دانست؟ یا این که نقشش فراتر بوده و یک دستگاه تصفیه اولیه به حساب می آید؟

برای پاسخ دقیق به این پرسش، باید ساختار، عملکرد، مزایا و نحوه پردازش فاضلاب در سپتیک را به طور تخصصی بررسی کنیم.

سپتیک تانک چیست؟

سپتیک تانک یک مخزن بسته و مهندسی شده است که فاضلاب را دریافت کرده و طی سه فرآیند اصلی یعنی ته نشینی، تفکیک چربی و مواد جامد، و تجزیه بیولوژیکی، آن را تا حد قابل قبولی تصفیه می کند. این دستگاه معمولاً از جنس فایبرگلاس، پلی اتیلن یا بتن مسلح ساخته می شود و ظرفیت آن با توجه به حجم مصرف آب و تعداد کاربران تعیین می گردد.

کاربری سپتیک تانک بسیار گسترده است و از منازل مسکونی کوچک تا کارخانه ها، رستوران ها، کمپ ها، ویلاها و مجموعه های بزرگ صنعتی از آن استفاده می کنند. دلیل این استقبال، عملکرد مؤثر سپتیک در کاهش آلودگی های فاضلاب و جلوگیری از نفوذ مستقیم آنها به محیط زیست و خاک است.

سپتیک تانک؛ دستگاه تصفیه اولیه یا مخزن ذخیره؟

واقعیت این است که سپتیک تانک یک مخزن ذخیره نیست و اساس طراحی آن نیز برای ذخیره سازی فاضلاب انجام نشده است. بلکه یک دستگاه تصفیه اولیه محسوب می شود که بخش قابل توجهی از مواد آلاینده را حذف می کند.

در ادامه تفاوت ماهوی سپتیک با مخزن ذخیره توضیح داده می شود:

تفاوت سپتیک تانک با مخزن ذخیره فاضلاب

عملکرد

سپتیک تانک: فاضلاب پس از ورود، در دو یا سه بخش مخزن، تصفیه فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی می شود.

مخزن ذخیره: هیچ گونه فعالیت تصفیه ای انجام نمی دهد و فقط فاضلاب را نگه داری می کند.

ساختار داخلی

سپتیک تانک: دارای دیواره میانی، تله چربی، ورودی و خروجی کنترل شده، و بخش ته نشینی است.

مخزن ذخیره: فاقد هرگونه تجهیزات تفکیک یا تصفیه می باشد.

حجم موردنیاز

سپتیک تانک: به دلیل کاهش حجم فاضلاب از طریق تجزیه، ظرفیت کمتری نسبت به مخزن ذخیره نیاز دارد.

مخزن ذخیره: باید حجمی چندبرابر بیشتر داشته باشد؛ زیرا فاضلاب بدون پردازش جمع می شود.

هزینه نگهداری

سپتیک تانک: تنها هر چند سال یک بار نیاز به تخلیه لجن دارد.

مخزن ذخیره: به صورت منظم باید تخلیه شود و هزینه قابل توجهی دارد.

جایگاه محیط زیستی

سپتیک تانک: مانع آلودگی خاک و آب های زیرزمینی می شود.

مخزن ذخیره: در صورت سرریز یا نشت، عامل آلودگی شدید محیط زیست است.

با این مقایسه مشخص می شود که سپتیک تانک تنها یک مخزن ذخیره نیست؛ بلکه یک سیستم هوشمند و مهندسی شده برای پیش تصفیه فاضلاب است که عملکرد آن بسیار فراتر از ذخیره سازی ساده می باشد.

نحوه عملکرد سپتیک تانک و نقش آن در تصفیه اولیه

برای درک بهتر ماهیت سپتیک تانک، باید نگاهی دقیق به فرآیند کار آن داشته باشیم. سپتیک تانک فاضلاب را طی چهار مرحله زیر تصفیه می کند:

ورود فاضلاب و ته نشینی مواد سنگین

وقتی فاضلاب وارد سپتیک می شود، سرعت جریان کاهش می یابد و مواد جامد با وزن بالا در کف مخزن ته نشین شده و تبدیل به لجن می گردند. این یکی از مهم ترین مراحل تصفیه فیزیکی است.

تشکیل لایه چربی و تفکیک مواد سبک

چربی ها، روغن ها و مواد سبک تر از آب در سطح مخزن جمع شده و یک لایه چربی ایجاد می کنند. این لایه باعث می شود از خروج چربی به محیط جلوگیری شود.

تجزیه بیولوژیکی (هضم بی هوازی)

در بخش میانی سپتیک، باکتری های بی هوازی شروع به تجزیه مواد آلی می کنند. این فرآیند باعث تولید گازهایی مانند متان و دی اکسیدکربن و همچنین کاهش بوی فاضلاب می شود. در همین مرحله حجم مواد آلی به طور چشمگیری کاهش می یابد.

خروج پساب تصفیه شده

در نهایت، آب نسبتاً تصفیه شده از خروجی هدایت می شود. این پساب معمولاً به چاه جذبی، بستر نفوذی، فیلتر شنی یا سیستم های تکمیلی دیگر هدایت می گردد.

چرا سپتیک تانک را «دستگاه تصفیه اولیه» می نامند؟

دلایل زیر نشان می دهد که سپتیک تانک ماهیتی کاملاً تصفیه ای دارد:

کاهش آلودگی فاضلاب بین 40 تا 60 درصد

اغلب مواد جامد، چربی ها و آلودگی های شیمیایی در سپتیک حذف می شود. این توان تصفیه برای چاه جذبی و محیط زیست اهمیت بالایی دارد.

کاهش بار آلودگی بر چاه جذبی یا سیستم تکمیلی

اگر فاضلاب بدون تصفیه وارد چاه شود، خیلی زود چاه مسدود خواهد شد. سپتیک با پیش تصفیه، عمر چاه جذبی را چندین برابر افزایش می دهد.

حذف بو و کاهش گازهای ناشی از تجزیه

سپتیک مکانیزم هایی دارد که مانع انتشار گازها و بوی نامطبوع به محیط می شود.

جلوگیری از ورود آلودگی های شیمیایی به خاک

وجود لایه چربی و ته نشینی مواد سنگین مانع از انتقال آلاینده ها به سفره های زیرزمینی می شود.

بهبود کیفیت پساب برای استفاده مجدد

در برخی موارد پساب سپتیک می تواند وارد سیستم های تکمیلی شود و برای آبیاری فضای سبز نیز قابل استفاده است.

آیا سپتیک تانک می تواند نقش مخزن ذخیره را نیز داشته باشد؟

به صورت محدود، سپتیک تانک فاضلاب را برای مدت کوتاه ذخیره می کند؛ اما ذخیره سازی هدف اصلی نیست. طراحی سپتیک بر پایه پردازش و کاهش حجم فاضلاب است نه نگه داشتن طولانی مدت آن.

بنابراین اگر هدف صرفاً ذخیره سازی باشد، استفاده از سپتیک تانک اشتباه است و باید از مخازن ذخیره فاضلاب استفاده شود. علاوه براین، سپتیک تانک اگر به عنوان مخزن ذخیره مورد استفاده قرار گیرد، کارایی تصفیه را از دست می دهد و به سرعت پر و سرریز می شود.

مزایای استفاده از سپتیک تانک به عنوان سیستم تصفیه اولیه

کاهش هزینه های تخلیه و نگهداری

به دلیل تجزیه بیولوژیکی، حجم فاضلاب کاهش می یابد و نیاز به تخلیه کمتر است.

جلوگیری از آلودگی آب های زیرزمینی

پساب خروجی، آلودگی کمتری دارد و خطر نفوذ به سفره آب را کم می کند.

افزایش عمر چاه جذبی

ورود پساب تصفیه شده به چاه، نفوذپذیری خاک را حفظ می کند.

عملکرد ساده اما بسیار مؤثر

سپتیک تانک بدون پمپ، برق یا تجهیزات پیشرفته کار می کند و اتکاپذیری بالایی دارد.

قابل استفاده در همه شرایط

مناطق فاقد فاضلاب، پروژه های عمرانی، کارگاه ها، ویلاها و صنایع می توانند از سپتیک بهره ببرند.

نتیجه گیری؛ سپتیک تانک چیست و چه نقشی دارد؟

با توجه به ساختار داخلی، نحوه عملکرد و کاربردهای آن، می توان با قطعیت گفت که ماهیت اصلی سپتیک تانک یک دستگاه تصفیه اولیه فاضلاب است نه یک مخزن ذخیره.

این سیستم با استفاده از فرآیندهای ته نشینی، تجزیه بی هوازی و تفکیک چربی، بخش قابل توجهی از آلودگی های فاضلاب را حذف می کند.

بنابراین در طراحی شبکه فاضلاب و انتخاب تجهیزات تصفیه، سپتیک تانک همیشه به عنوان گام اول تصفیه شناخته می شود و نقش حیاتی در کاهش آلودگی و حفاظت از محیط زیست دارد.

برای خرید سپتیک تانک میتوانید به سایت ناب زیست مراجعه نموده و یا با شماره 02188722027 و موبایل 09126147685 تماس بگیرید.