سپتيك تانك

ماهيت اصلي سپتيك تانك؛ دستگاه تصفيه اوليه يا مخزن ذخيره؟

سپتيك تانك يكي از مهم ترين تجهيزات در سيستم هاي مديريت فاضلاب به ويژه در مناطقي است كه دسترسي به شبكه فاضلاب شهري وجود ندارد. بسياري از افراد هنگام انتخاب يا استفاده از سپتيك تانك، اين سؤال مهم را مطرح مي كنند كه ماهيت اصلي سپتيك تانك چيست؟ آيا مي توان آن را يك مخزن ذخيره سازي فاضلاب دانست؟ يا اين كه نقشش فراتر بوده و يك دستگاه تصفيه اوليه به حساب مي آيد؟

براي پاسخ دقيق به اين پرسش، بايد ساختار، عملكرد، مزايا و نحوه پردازش فاضلاب در سپتيك را به طور تخصصي بررسي كنيم.

سپتيك تانك چيست؟

سپتيك تانك يك مخزن بسته و مهندسي شده است كه فاضلاب را دريافت كرده و طي سه فرآيند اصلي يعني ته نشيني، تفكيك چربي و مواد جامد، و تجزيه بيولوژيكي، آن را تا حد قابل قبولي تصفيه مي كند. اين دستگاه معمولاً از جنس فايبرگلاس، پلي اتيلن يا بتن مسلح ساخته مي شود و ظرفيت آن با توجه به حجم مصرف آب و تعداد كاربران تعيين مي گردد.

كاربري سپتيك تانك بسيار گسترده است و از منازل مسكوني كوچك تا كارخانه ها، رستوران ها، كمپ ها، ويلاها و مجموعه هاي بزرگ صنعتي از آن استفاده مي كنند. دليل اين استقبال، عملكرد مؤثر سپتيك در كاهش آلودگي هاي فاضلاب و جلوگيري از نفوذ مستقيم آنها به محيط زيست و خاك است.

سپتيك تانك؛ دستگاه تصفيه اوليه يا مخزن ذخيره؟

واقعيت اين است كه سپتيك تانك يك مخزن ذخيره نيست و اساس طراحي آن نيز براي ذخيره سازي فاضلاب انجام نشده است. بلكه يك دستگاه تصفيه اوليه محسوب مي شود كه بخش قابل توجهي از مواد آلاينده را حذف مي كند.

در ادامه تفاوت ماهوي سپتيك با مخزن ذخيره توضيح داده مي شود:

تفاوت سپتيك تانك با مخزن ذخيره فاضلاب

عملكرد

سپتيك تانك: فاضلاب پس از ورود، در دو يا سه بخش مخزن، تصفيه فيزيكي، شيميايي و بيولوژيكي مي شود.

مخزن ذخيره: هيچ گونه فعاليت تصفيه اي انجام نمي دهد و فقط فاضلاب را نگه داري مي كند.

ساختار داخلي

سپتيك تانك: داراي ديواره مياني، تله چربي، ورودي و خروجي كنترل شده، و بخش ته نشيني است.

مخزن ذخيره: فاقد هرگونه تجهيزات تفكيك يا تصفيه مي باشد.

حجم موردنياز

سپتيك تانك: به دليل كاهش حجم فاضلاب از طريق تجزيه، ظرفيت كمتري نسبت به مخزن ذخيره نياز دارد.

مخزن ذخيره: بايد حجمي چندبرابر بيشتر داشته باشد؛ زيرا فاضلاب بدون پردازش جمع مي شود.

هزينه نگهداري

سپتيك تانك: تنها هر چند سال يك بار نياز به تخليه لجن دارد.

مخزن ذخيره: به صورت منظم بايد تخليه شود و هزينه قابل توجهي دارد.

جايگاه محيط زيستي

سپتيك تانك: مانع آلودگي خاك و آب هاي زيرزميني مي شود.

مخزن ذخيره: در صورت سرريز يا نشت، عامل آلودگي شديد محيط زيست است.

با اين مقايسه مشخص مي شود كه سپتيك تانك تنها يك مخزن ذخيره نيست؛ بلكه يك سيستم هوشمند و مهندسي شده براي پيش تصفيه فاضلاب است كه عملكرد آن بسيار فراتر از ذخيره سازي ساده مي باشد.

نحوه عملكرد سپتيك تانك و نقش آن در تصفيه اوليه

براي درك بهتر ماهيت سپتيك تانك، بايد نگاهي دقيق به فرآيند كار آن داشته باشيم. سپتيك تانك فاضلاب را طي چهار مرحله زير تصفيه مي كند:

ورود فاضلاب و ته نشيني مواد سنگين

وقتي فاضلاب وارد سپتيك مي شود، سرعت جريان كاهش مي يابد و مواد جامد با وزن بالا در كف مخزن ته نشين شده و تبديل به لجن مي گردند. اين يكي از مهم ترين مراحل تصفيه فيزيكي است.

تشكيل لايه چربي و تفكيك مواد سبك

چربي ها، روغن ها و مواد سبك تر از آب در سطح مخزن جمع شده و يك لايه چربي ايجاد مي كنند. اين لايه باعث مي شود از خروج چربي به محيط جلوگيري شود.

تجزيه بيولوژيكي (هضم بي هوازي)

در بخش مياني سپتيك، باكتري هاي بي هوازي شروع به تجزيه مواد آلي مي كنند. اين فرآيند باعث توليد گازهايي مانند متان و دي اكسيدكربن و همچنين كاهش بوي فاضلاب مي شود. در همين مرحله حجم مواد آلي به طور چشمگيري كاهش مي يابد.

خروج پساب تصفيه شده

در نهايت، آب نسبتاً تصفيه شده از خروجي هدايت مي شود. اين پساب معمولاً به چاه جذبي، بستر نفوذي، فيلتر شني يا سيستم هاي تكميلي ديگر هدايت مي گردد.

چرا سپتيك تانك را «دستگاه تصفيه اوليه» مي نامند؟

دلايل زير نشان مي دهد كه سپتيك تانك ماهيتي كاملاً تصفيه اي دارد:

كاهش آلودگي فاضلاب بين 40 تا 60 درصد

اغلب مواد جامد، چربي ها و آلودگي هاي شيميايي در سپتيك حذف مي شود. اين توان تصفيه براي چاه جذبي و محيط زيست اهميت بالايي دارد.

كاهش بار آلودگي بر چاه جذبي يا سيستم تكميلي

اگر فاضلاب بدون تصفيه وارد چاه شود، خيلي زود چاه مسدود خواهد شد. سپتيك با پيش تصفيه، عمر چاه جذبي را چندين برابر افزايش مي دهد.

حذف بو و كاهش گازهاي ناشي از تجزيه

سپتيك مكانيزم هايي دارد كه مانع انتشار گازها و بوي نامطبوع به محيط مي شود.

جلوگيري از ورود آلودگي هاي شيميايي به خاك

وجود لايه چربي و ته نشيني مواد سنگين مانع از انتقال آلاينده ها به سفره هاي زيرزميني مي شود.

بهبود كيفيت پساب براي استفاده مجدد

در برخي موارد پساب سپتيك مي تواند وارد سيستم هاي تكميلي شود و براي آبياري فضاي سبز نيز قابل استفاده است.

آيا سپتيك تانك مي تواند نقش مخزن ذخيره را نيز داشته باشد؟

به صورت محدود، سپتيك تانك فاضلاب را براي مدت كوتاه ذخيره مي كند؛ اما ذخيره سازي هدف اصلي نيست. طراحي سپتيك بر پايه پردازش و كاهش حجم فاضلاب است نه نگه داشتن طولاني مدت آن.

بنابراين اگر هدف صرفاً ذخيره سازي باشد، استفاده از سپتيك تانك اشتباه است و بايد از مخازن ذخيره فاضلاب استفاده شود. علاوه براين، سپتيك تانك اگر به عنوان مخزن ذخيره مورد استفاده قرار گيرد، كارايي تصفيه را از دست مي دهد و به سرعت پر و سرريز مي شود.

مزاياي استفاده از سپتيك تانك به عنوان سيستم تصفيه اوليه

كاهش هزينه هاي تخليه و نگهداري

به دليل تجزيه بيولوژيكي، حجم فاضلاب كاهش مي يابد و نياز به تخليه كمتر است.

جلوگيري از آلودگي آب هاي زيرزميني

پساب خروجي، آلودگي كمتري دارد و خطر نفوذ به سفره آب را كم مي كند.

افزايش عمر چاه جذبي

ورود پساب تصفيه شده به چاه، نفوذپذيري خاك را حفظ مي كند.

عملكرد ساده اما بسيار مؤثر

سپتيك تانك بدون پمپ، برق يا تجهيزات پيشرفته كار مي كند و اتكاپذيري بالايي دارد.

قابل استفاده در همه شرايط

مناطق فاقد فاضلاب، پروژه هاي عمراني، كارگاه ها، ويلاها و صنايع مي توانند از سپتيك بهره ببرند.

نتيجه گيري؛ سپتيك تانك چيست و چه نقشي دارد؟

با توجه به ساختار داخلي، نحوه عملكرد و كاربردهاي آن، مي توان با قطعيت گفت كه ماهيت اصلي سپتيك تانك يك دستگاه تصفيه اوليه فاضلاب است نه يك مخزن ذخيره.

اين سيستم با استفاده از فرآيندهاي ته نشيني، تجزيه بي هوازي و تفكيك چربي، بخش قابل توجهي از آلودگي هاي فاضلاب را حذف مي كند.

بنابراين در طراحي شبكه فاضلاب و انتخاب تجهيزات تصفيه، سپتيك تانك هميشه به عنوان گام اول تصفيه شناخته مي شود و نقش حياتي در كاهش آلودگي و حفاظت از محيط زيست دارد.

براي خريد سپتيك تانك ميتوانيد به سايت ناب زيست مراجعه نموده و يا با شماره 02188722027 و موبايل 09126147685 تماس بگيريد.